• Bel ons:030 - 225 07 07
  • Spoed:030 - 225 07 07

Papegaaien

Informatie over uw papegaai

Informatie over uw papegaai

Reeds 300 jaar voor Christus waren papegaaiachtigen al zeer gewild bij de mensen. Tijdens de Middeleeuwen kwamen steeds meer soorten papegaaien Europa binnen. Ook toen waren de sprekende papegaaien erg populair en konden alleen de zeer rijken zich veroorloven ze te kopen.

Rond 1840 werd de grasparkiet geïntroduceerd, die ook voor de gewone bevolking te veroorloven was. Nog steeds is de grasparkiet de meest populaire papegaaiensoort in Nederland.

Ondanks deze lange geschiedenis blijven de meeste papegaaiachtigen lastige vogels om te houden. Er ontstaan vaak gedragsproblemen en de vogel gaat dan vaak van de ene naar de andere eigenaar. Daarbij krijgen de meeste papegaaien nog steeds slechte voeding en worden de meeste nog steeds uit het wild gevangen.

Momenteel zijn er meer papegaaien in gevangschap, dan in het wild.

Biologische gegevens

Gezien er meerdere soorten papegaaien zijn, zijn de getallen hieronder niet specifiek en kan het sterk verschillen tussen de soorten. De getallen zijn het meest gericht op de wat grotere soorten.

Gemiddelde leeftijd: 30 jaar

Potentiële leeftijd: 60 - 80 jaar 

Lichaamsgewicht: 300 - 1200 gram 

Geslachtsrijp: 3 - 4 jaar 

Broedtijd: 3 - 4 weken 

Gemiddelde grootte legsel: 2 - 4 eieren 

Gemiddelde worpgrootte: 3 jongen (indien er 5 of meer jongen geboren worden, zijn deze meestal dood). Er wordt geen nest gemaakt en de jongen zijn 50 - 90 gram

Lichaamstemperatuur: 40.0 tot 42.0°C 

Papegaaien hebben een sterke snavel die gebruikt wordt om noten mee te kraken.

Gedrag

Een papegaai is een echt gezelschapsdier en bezit de intelligentie van een vierjarig kind. Als u dit weet, dan weet u ook dat zo'n vogel de nodige tijd vergt en nooit volwassen zal worden.

Een papegaai moet zich vrij kunnen bewegen en lekker kunnen klimmen. Verder heeft een papegaai veel afleiding nodig en moet u zorgen dat u vaak met uw vogel bezig bent. Zonder veel afleiding kan er afwijkend gedrag gaan ontwikkelen, zoals verenplukken, verminken en krijsen. De ene soort zal eerder afwijkend gedrag vertonen dan de andere. Kaketoes zijn bijvoorbeeld zeer veeleisend. Een grijze roodstaart laat snel merken dat ie zich niet lekker voelt door te plukken.

U kunt uw vogel speelgoed geven. Gezien de snavelkracht moet het speelgoed wel van goede kwaliteit zijn en mag het geen schadelijke stoffen bevatten. Plaats niet te veel speeltjes tegelijk in de kooi, maar wissel regelmatig af. Bij regelmatig rouleren met speelgoed blijft het speeltje aantrekkelijk genoeg.

De meeste papegaaien zullen het zeker waarderen als u ze regelmatig sproeit met de plantenspuit en het is ook nog eens goed voor het verenkleed. Zorg er wel voor dat de plantenspuit goed schoon is en gebruik vers kraanwater.

Voeding

Voor honden en katten kopen we alleen nog maar complete voeding en gezonde "snoepjes". Voor de papegaai zou hetzelfde moeten gelden. Grofweg zijn er twee soorten voeding te koop: het zaadmengsel en de pellets.

De traditionele zaadmengsels zijn echter niet optimaal. Tegenwoordig bevatten de standaard zaadmengsels overwegend zaden die de papegaai nooit in hun natuurlijke omgeving tegen zouden komen. Daarnaast is het zaad al lang niet vers meer, bevatten ze in meer of mindere mate nog sporen van bijvoorbeeld pesticiden en ontbreken alle benodigde vitamines. Dit alles is een belangrijk punt voor het vroegtijdig overlijden van de meeste vogels. Door de onvolledige voeding wordt de vogel langzaam uitgemergeld.

Pellets zijn kant en klare brokken en bevatten alle voedingsstoffen die een papegaai nodig heeft. Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht zijn, na 25 commerciële papegaaienvoeders (zowel zaadmengsels als pellets) geanalyseerd en beoordeeld te hebben, slechts drie voeders geschikt bevonden. Het ging hierbij om drie soorten pellets, namelijk:

  • Exact Rainbow (Kaytee Products Inc, Chilton, WI, USA)
  • Nutribird P15 (Versele-Laga, Deinze, België)
  • High Potency (Harrison's Bird Diets, HBD Inc, Omaha, NE, USA)

De eerste twee voeders zijn in sommige dierenwinkels verkrijgbaar. Het voordeel van de Harrison's korrelvoeding is dat deze bij uw dierenarts verkrijgbaar is en dat de korrels gemaakt zijn van grondstoffen uit de biologisch- dynamische landbouw, dus zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

Naast het gewone voer mag er volop fruit bijgevoerd worden. Pellets bestaan namelijk uit 90% vaste stof en 10% vocht en bij fruit is dit exact omgekeerd. Daarnaast kunt u groenten bijvoeren. Supplementen en/of toevoegingen zijn niet gewenst en avocado is zeer giftig.

Als versnapering kan een plakje gekookt ei, een dobbelsteentje kaas, een klein stukje maïskolf of enkele Power treats (Harrison's) gegeven worden.
Een goede voeding voor uw papegaai is zeer belangrijk. Ververs dagelijks al het voer en geef niet meer dan nodig. Laat u zich daarom informeren over de juiste voeding bij uw dierenarts.

Wat heeft uw papegaai nog meer nodig?

Uiteraard moet er iedere dag vers drinkwater beschikbaar zijn. Gebruik hiervoor koud leidingwater en maak iedere dag even het drinkbakje schoon.

Verder heeft een vogel maagkiezel nodig. In tegenstelling tot de meeste dieren hebben vogels twee magen. Een van die magen wordt gebruikt bij het vermalen van voer, de spiermaag. Voor het goed functioneren van deze maag heeft uw papegaai scherpe maagkiezel nodig. Het beste is de scherpe maagkiezel van F. Thijssen C.V., Mill, verkrijgbaar in de dierenwinkel. Geef dit in een apart bakje. Het bederft niet en hoeft niet dagelijks ververst te worden. Als uw papegaai er niets van eet, kunt u elke twee weken vijf tot acht steentjes door het voer mengen.

Huisvesting en verzorging

De kooi moet ruim zijn met horizontale spijlen, zodat de vogel goed kan klimmen. Plaats de kooi tochtvrij en op een plek waar uw vogel zoveel mogelijk deel kan zijn van uw gezinsleven. Zet de kooi echter nooit in de keuken. Bij het koken kunnen er voor uw vogel giftige dampen ontstaan.

Als bodembedekking kunt u het best papier gebruiken, zoals oude kranten. De drukinkt is niet schadelijk voor vogels. Verschoon de kooi dagelijks en controleer dan gelijk ook de ontlasting. Zieke vogels produceren vaak afwijkende ontlasting.

Een papegaai vindt het erg leuk om aan zitstokken te knagen of ze te slopen. Gebruik daarom zitstokken van onbespoten wilgen-, berken- of fruitboomtakken. Maak de takken wel eerst goed schoon met warm water. Takken van de treurwilg zijn echter giftig! Door het gebruik van verschillende diktes is verder de kans op "doorzitplekken" van de poten geringer.

Plaats de stokken zo dat geen ontlasting in de voerbak of waterbak valt.

Hanteren

Meestal heeft u zo'n goede relatie met uw papegaai, dat deze overal met u mee wil. Vaak op de schouder of op het hoofd. Dat lijkt heel leuk, maar is eigenlijk helemaal niet goed. De vogel heeft daardoor een dominante positie ten opzichte van u.

Dwing u zelf om de vogel alleen op uw onderarm, hand of stok te laten zitten, om in de toekomst conflictsituaties te voorkomen.

Mocht u bepaalde handelingen willen verrichten zoals nagels knippen of medicijnen toedienen, dan is het vaak handig om de papegaai in een handdoek te wikkelen. Houdt het kopje goed vast, want gebeten worden door een papegaai is geen pretje.

Vaak lukt het om medicijnen toe te dienen met iets lekkers en zijn houtgrepen helemaal niet nodig. Als u toch de papegaai in de houtgreep moet nemen dan leggen wij dat graag even uit.

Naar de dierenarts

Een zieke vogel zal niet snel laten merken dat hij ziek is. Pas als de vogel echt doodziek is gaat het opvallen. In sommige gevallen is het dan al te laat. Als u dus merkt dat uw vogel niet geheel zichzelf is, kijk het dan niet eerst even aan, maar neem dan zo snel mogelijk contact op met uw dierenarts. Aarzel niet om te bellen bij:

  • Ander gedrag, zoals extreem rustig of onrustig, minder praten 
  • Verandering in eetpatroon, meer of minder eten en/of braken 
  • Lelijk in de veren, extreme veeruitval, kale plekken, bol zitten 
  • Duidelijke pijn, moeilijk bewegen 
  • Hijgen, piepen, staartwippen 
  • Donkere en/of waterige ontlasting in plaats van groen en stevig. Veel persen, bloed erbij, natte kooi, vies achterwerk
  • Vieze en/of dichtzittende ogen en/of neusdoppen 
  • Makkelijk of veel van de stok vallen

Vaccineren

Besmettelijke ziekten spelen binnen de vogelliefhebberij een grote rol en kunnen een zaak van leven of dood zijn voor uw papegaai. Dit kan gaan om schimmels, bacteriën, parasieten of virussen. Helaas zijn er in Nederland geen vaccins voor deze vogels beschikbaar. Er zijn echter wel mogelijkheden om bepaalde ziekten snel te kunnen constateren doormiddel van bloedonderzoek en swabs. Bij aanschaf van een papegaai is het dan ook verstandig om binnen een week een aankoopkeuring te doen bij een (vogel)dierenarts. Hierbij vindt een lichamelijk onderzoek plaats en kan er bloed en een cloaca swab genomen worden voor onderzoek op onder andere chlamydia, snavel- en verenrot en polyoma.

Ontwormen en ontvlooien

Ook een papegaai kan te maken hebben met inwendige en uitwendige parasieten.

Bij inwendige parasieten kan het gaan om spoelwormen, haarwormen, alsook lintwormen. Verder kunnen ze besmet zijn door protozoën of coccidiose. De papegaai wordt ziek en soms is de ontlasting afwijkend.

Bij uitwendige parasieten gaat het vooral om luizen en (veer)mijten. Deze kunnen onrust en conditievermindering veroorzaken. Tevens kunnen ze ook andere ziekten overbrengen.

Castreren en steriliseren

Een papegaai hoeft niet gecastreerd of gesteriliseerd te worden. Alleen bij vrouwelijke dieren die almaar eieren blijven leggen en niets helpt om het tegen te gaan, kan er in uiterste nood een sterilisatie verricht worden. Het gaat hierbij niet om een echte sterilisatie, aangezien een vogel geen echte baarmoeder heeft en de eierstokken niet worden verwijderd. Het is een zeer risicovolle operatie, die jaren later ook nog complicaties kan geven.

Zoönosen

Zoönosen zijn aandoeningen die over kunnen gaan van dier op mens. De bekendste en meest voorkomende aandoening bij papegaaien is papegaaienziekte ofwel psittacosis.

Deze ziekte wordt veroorzaakt door chlamydophila psittaci. Zowel de papegaai als de mens kunnen luchtwegproblemen krijgen. De besmetting vindt zijn weg met name via het zwevende stof van ingedroogde ontlasting. Zowel bij de papegaai als bij de mens kan deze bacterie goed bestreden worden met bepaalde antibiotica. Wel is van belang dat de behandeling zo vroeg mogelijk wordt ingezet.

Terug naar dierinformatie

Contactinformatie praktijk

Dierenkliniek Vossegat

Terug
  • Ma
    9:00 - 19:00 uur
  • Di
    9:00 - 19:00 uur
  • Wo
    9:00 - 18:00 uur
  • Do
    9:00 - 19:00 uur
  • Vrij
    9:00 - 18:00 uur
  • Za
    10:00 - 12:00 uur
  • Zo
    Gesloten

Contactinformatie bij spoedgevallen

Bel a.u.b.:

030 - 225 07 07
Terug

Vind ons hier:

Adriaen van Ostadelaan 44 3583 AK Utrecht Wij werken uitsluitend op afspraak
ontvang een routebeschrijving via Google Maps
Terug

Bel a.u.b. dit nummer bij spoedgevallen:

030 - 225 07 07